Imágenes de páginas
PDF

terariae ; eruditorumque omnium plaufu excepta . En iterùm prodit, plurium infuper foliorum addi. tamento, hoc efl Supremo Autboris au(lario locu. pleiata, Et licet , quantum ex bonorum omnium defiderio, & expedatione coniicere fas efl, non abfimilem in hac quoq; fecunda editione fortunam, eidem o/77imari valeam 5 gratiorem tamen multo , atque acceptiorem omnibus futuram arbitratus fum, f nativo fplendori, Nominis quoque tui clariffi. mum jubar adiicerem. Nam librum quidem abunde commendabit materia eruditionis omnigenæ the- fauris ditiffima : Sed nemo tamen unus - efl, qui ubi Nomen tuum in ejufáem fronte infcriptum confpexerit , non fentiat indiélam fibi venerationis & commendationis fuaviffimam neceffitatem . Non efl bic locus, aut animus mobiliffimae Domus tuae atria intrare, reclufifque armariis , ceras veteres majorum tuorum imagines contemplari. Nam fi tot præclariffimos Heroas, & bello, & pace con£

picuos, nec profana folum, aut patria, fed facra *, . • • • - - - eti4/77

[ocr errors]

etiam, atq; Romana purpura radiantes recenfere vellem, idprofedò foret , Geographiæ noftrae, integram ab aetate longè antiquiffima, bonorum etian atque virtutum Cronologiam adiicere. Te unum nominare fatis eff, qui nempe virtutibus tuis, tan; tum lucis, ac dignitatis ad veterem majorum glo; riam addidifli ; atque ita cum Veneta prudentia , Aomani juris fcientiam conjunxifii , ut Senatus Sapientißimi deílinatione , & mox juditio , quod falli non potef?, PONTIFICIS BEATISSIMI, illi Rotæ Auditor datus es, quæ majores contro. verfas, ac veluti fuprema Cbrifliani Orbis Fata verfare confùevit . Qua dignitate , tanta feduli. tatis , peritiae, fidei , atque integritatis fama de. fùngeris , ut mom admirationem modo, fed amo. rem etiam omnium eicias, atque totius Aule vo. ta, ad majores, qua reflant honorum gradus tibi depofeendos accendas. Cum bis noflras etiam pre. ces comjungimus : fed illud interea enixè petimus,

ut quam benignitatem in literas omnes . ac lite. . * 4 ratos

ratos effindis, laboribus etiam noflris impertias , aufis faveas , obfequium boni confulas , iterumq; ad patrocini.m tuum confugere, Nomenque compelare permittas, Vale.

Patavii die XXX Junii M DC XCVI

M. ANTO;

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

âÄÜgjE Geographia fufius fcribcntes ordine litterarum , quaedam nois præmittenda videntur principia , maximc ad perfe&am hujus fcicntiae notitiam ncceffariam. Gcographiâ, Graeca eft dictio, quae ex duobus conftat vocius, nempe ex Gca, quæ Græcis terram. fignificat, &grapho, quae fcrbo five de(cribó fonat: itaquc nomen hoc Gcographiæ nihil aliud fignificat , quam terræ defcriptioncm , & fic defi, .T nitur à Ptolemæo Lib. I. Ggggraphicæ enarrationis cap. I. Geo$*?% cft imitatiopi&uraeexhibentis partem illám ompcmterræ, quae deteéta cft. $"$• quae ad generalem cjus notitiâm fpc&tant. Advertendum tamen eft, terI imhicnön debeí accipi fub propria ac ftriäa fua fignificatione, fcilicct utünum %uatuorclcmcntis , féd pro tcrrâ hic intelligendus ji globus terræ &aquae fimul, $ communiter mundum five terram univerfalem vocamus, quae fcilicet ab ho

[ocr errors]

È habitatur. Et itaqueGcogràphia juxta nominis derivationcm, illa ars five §.$. » quae dekribit mundum, vel majorem partionem corum, quæ in eo funt,

Provincias, urbcs, oppidâ, maria, lacus, flumina, montes, promontoria,
- infulas ,

- - -

... - - - ----- -

[ocr errors][merged small]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]

2. P R AE F A T 1 O. ' ' * infulas, & alias partes principalcs ipfius mundi, ftudendo ut haec omnia delineata ; fint fècundum habitudincm ac pofitionem quam ad invicem habent. Differt autem Gergraphia â Cofmographia , ut pars à toto, cum haec fit defl , criptio tctius Ę , feu mundi tam elementaris, quam ætherei; differt etiam Gcographia â Chorographia, ut totum à parte, cum hæc fit regionis alicujus particularis dcfcriptio ; & hujus pars itcrum eft Tgpographia , quae eft loci alicujus „particularis,defcriptio. Gcographia, autem defcribit fitum folius terræ, fivc Glóbi : Ęti , hunc vciô globum variè Gcographi in partcs diftinguunt, dc quibus 11) Ifa . Quantum Gcographia fit utilis, ac neceffària nemo eft, qui ignoret, quoniam nu!! 1a cft fàcultas cui hæc magno ornamento non fit, & cui auxilium non ferat maximum , præfertim Hiftoria ; fed qui primis hujus fcicntiae fundamenta jeccrint incn eft facile ftatuerc , maxime eum multorum Geographorum fcripta cüm nominibus auétorum interierint , plurcs nominantur à Strabone viri eruditi. Nos autem ad fines hujus operis rccenfemus præcipuos Gcographos tam antiquos , quam reccntiores, qui de ea fufius fcripfere. - Nunc verò tantifper agendum eft dc vocibus, & dc mcnfuris Geographicis » ;ium carum in hoc operc frcqucntiffimus cft ufus , & primum de voci? }1lS , Vocum Gcographicatum aliæ ad terram duntaxat pcrtinent, aliæ ad aquas tantum, alie funt aquis, & tcrrae communcs. Rcgio, Terræ pars cft , quæ à Principe regitur. Fegnum dicitur tam rcgio ipfa Rcgi fubjcéta , quam ipfe dominatus. Prövincia , Rcgio , quæ jus provinciæ acccpit , & nunc fepius pro parte Rcgni . Satrapia, vox fuit Perfica , quæ provinciam fonat. Nomus, Praefc&ura in Ægypto , fic diéta fuit , quod fingula fuas haberet leCS . £ Diorcefes, rc&c refpondet divifioni Francicæ Balliviatus, vulgò dis Baillages, fèd in reccnti Gcographia fumitur pro Epifcoporum jurisdi&ione. Territorium, fivc agcr , univcrfitas agrorum intra fincs cujufquc urbis conftituta . ' • Mare, dicitur congregatio multarum aquarum & Oceano conjun&um eft, fumitque diverfa nomina à diverfis terræ partibus ipfi contiguis. Oceanus cft mare magnum, feu ingens illud pelagus, quod univerfàm Terram circumambit; habct verò divcrfa nomina à divcrfis mundi partibus, & regionibus, quas alluit. Littus, eft maris ora, five illa tcrrae pars, quae ab aquis marinis tangitur. Simus, cft aqua maris fc in terras infinuans ad finus fimilitudincm, quod quafi brachiis mare recipit , ac complcétitur. , Frctum, cft maris brachium intcr duas tcrras , fic ab undarum ficmitu voca;tum. - - Æftuarium, ubi fè æftus maris infinuat. Infula, Terræ pars , quae undique mari , aut aquis alluitur. Peninfula, vocatur quafi pene infula , quæ non ab omni parte à mari cjrcumídatur, fed jugo aliquo fcu É continenti fivc tcrræ folidæ annc&itur: Graeci autem hanc Chcrfoncfum vocant. Ifthmus , cft aréta tcrra intcr duo maria, qua peninfula jungitur continenti. Continens, dicitur omnis terra folida five firma, quæ nec infula, ncc pcninfula, nec ifthmus eft , fed tota fibi conftat, & cohæret. Portus , eft locus maris conclufus, ubi naves funt omninò fccurae. ' Promontorium, dicitur mons, quod confpicua altitudinc in mare Proj; Urbs *

« AnteriorContinuar »