Imágenes de páginas
PDF
[ocr errors][merged small][ocr errors]

EO GRAPHIÆ cognitionem in primis neceffariam effe iis qui fe bonarum literarum ftudiis applicant, , præfertim verò ftudiofis Hiftoriarum. , cùm omnes fateantur, tum omnium feculorum exempla probant.. Cur enim, fi ea neceffaria vifà non fuiffet, tot. do&i & excellentes viri ex intima penè antiquitate in terræ defcriptione operam fuam. ?\^- ... collocaffent, in opere inquam facundiæ mini

v mè capaci, ut Pomponii Melæ verbis utamur. Quin & Strabo primos qui Geographiam attingere aufi funt Philofophos fuiffe obfervat, Homerum videlicet , Anaximandrum Milefiuml, ejufque civem Hecatæum, item Democritum, Eudoxum, Dicæarchum., Ephorum, aliófque complures. Sed hæc tum apud Græcos. Poftea verò extiterunt , qui idem argumentum fufiore ftylo traétarent, Strabo, Claudius Ptolomæus, & Dionyfius Africanus. Inter Latinos verò fcriptores primus, ut ego quidem arbitror , in hoc argumento fe Claudii Imperatoris ævo exercuit Pomponius Mcla. Certè is nullius ante fe Geographi meminit', ncque habemus auétores qui doceant ullum homi

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]

num partium occidentalium ante illum extitiffe qui de Geographia differuerit. Poft hunc fccuti funt plurimi non obfcuri nominis Scriptores, velut Plinius, Solinus, Feftus Avienus, aliíque ». Pofteriore demum feculo noftroque, cùm clariffima lux literis affulfit, extiterunt quamplurimi fummo ingenio fummâque eruditione præditi viri, qui antiquos imitati ac fupergreffi, rem Geographicam multùm illuftrarunt ac propagarunt. Inter hos clariffimi funt Gerardus Mercator, Abrahamus Ortelius, Petrus Bertius, Philippus Cluverius, Nicolaus Sanfon, aliiquc multi quos hic enumerare longum effet.

Sed inter omnes qui ætate noftra res Geographicas attigerunt plurimùm enituit induftria Philippi Ferrarij Alexandrini , cujus opus nunc denuo cmittitur in publicumL. Is, tum regius Mathematices Profeffor in Academia Ticinenfi , in ca Vrbe Epitomen Geographicam edidit, Anno M. D C. V. in quatuor libros partitam, quorum videlicet primus Vrbium nomina exhibet, fccundus Fluviorum , tertius Montium., ultimus Lacuum & Paludum-. Poft quatuor exinde annos vulgata ab eo eft Venetiis Nova Topographia in Martyrologium Romanum., Anno verò M. D C. XVIII. Topographia Poëtica in Vrbe Ticinenfi. Adhuc tamen poft tot labores fupererant plurima ad illuftrandam rem. Geographicam. Itaque novum opus è veteri faccre aggreffus, Lexicon Geographicum fufcepit fcribendum, in quod & priorum lucubrationum fuarum materiam tranftulit', innumeri(que præterea propemodum vocabulis amplificavit , pctitis ex antiquitate fontibus, & additis Populorum ac Vrbium nominibus quæ nunc in ufu funr'. Cùm autem Opus illud prælo pararet, , præmaturo exitu raptus eft Anno M. D C. XXVl. magno rei Geographicæ detrimento. Ne tamennobiliffimum Opus cum parente periret effe&um eft ftudio lacobi Comi Typographi Mediolanenfis, è cujus officina prodiit anno tum fequenti. Opus illud fummo favore & applaufu eruditorum hominum exccptum eft, tum quia Thefaurus Geographicus Ortelii , ad cujus imaginem expreffum erat iftud Lexicon- difficillimè reperiebatur, tum quia Ferrarius in Commodiffimum ordinem redegerat opus neceffarium & utile, tametfi non ea qua debuit cura tranfcriptum ex Autographo aut editum fuerit, ut conqueritur auétor Præfationis ad editionem Anglicanam.. Ex eo fàétum, tum etiam quia liber ille rarus evaferat, ut optarent viri do&ti & iftarum rerum curiofi ut is rurfum cuderetur, fed diligentia majori. Novam igitur editionem aggreffus eft vir multis bonis libris editis clarus Rogerius Daniel Typographus Londinenfis , trigcfimo anno poft primam editionem Mediolanenfem.. Incredibile diétu eft quantum nova hæc editio placuerit hominibus eruditis , quàm prompti & alacres ad eam comparandam ex univerfa Europa fuerint', quàm brevi temporis fpatio rapta fit & tranflata in Bibliothecas omncs tum privatas tum publicas , ut mirandum non fit fi intra paucos annos ifti evenit

quod quod bonis libris jamdudum editis contingere (olet, ut difficulter & rarò 1nveniantur. - • . ' Cùm res in eo ftatu effent., amici quidam mei meliùs de me fentientes quàm ipfe fentiam, primùm Romæ, dcin Lutetiæ, hanc mihi provinciam imponere voluerunt ut Lexicon Geographicum recenferem ac meliore rurfum luce donarem.. Primùm, dicam enim id quod verum effe ipfi (ciunt, , huic oneri me imparem effe profe(fus fum, multos efIe, viros in eo literarum genere excellentes , quibus ea cura multò utiliùs in publicum committi poffet , conquirerent virum aliquem noti nominis qui illam fufciperet, me lubenter collaturum è paupere meo penu quicquid haberem quod conducere poffet ad promovendum hoc opus, cæterùm non pofle me aggredi rem quam cflc intelligerem fupra vires meas. Sed illi nihilo remiffiores fuere, , (emper urgebant. Sic tranfa&i funt aliquot anni. Tandem cùm illi nullum nequc modum. neque finem facerent hortandi me, fpopondi fa&urum me pro virium mearum modulo quod ipfi fuadebant , urgente præfertim Francifco Mugueto Typographo Parifienfi, quem amici mei in partes traxerant., ut à me precibus affiduis extorqueret quod illi fe fuafionibus fuis efficere poffe non fperabant. Amicorum igitur precibus & imperio feu potiùs importunitate vi&tus , cùm praeterea viderem gloriofun mihi futurum quòd ex eadem officina proditura effet hæc mea cditio ex qua prodierat magnum illud opus de Concordia Sacerdotii & Imperii ab Illuftriffimo Viro Petro de Marca Archiepifcopo Parifienfi elucubratum, cum quo ea ratione paria quodam modo facere viderer, accinxi me ad emendationem Lexici Gcographici , cujus aliquot folia non ita multò pòft typographo edenda dedi. Sed interrumpere oportuit cditionem propter neceffariam profe&ionem meam ad Vrbem Romam. , unde redii Anno M. D C. L XVII. poft ele&ionem Clementis Papæ Noni. Rele&is poft reditum fchedis meis, cùm viderem multa addi poffe quæ mihi non occurrerant in cditione illorum primorum foliorum, id eft in fexaginta, & o&o paginis jam excufis , obtinui à Typographo ut eas haberet pro infeétis & editionem deintegro inciperet. Tum verò operi feriò incumbens Lexicon Geographicum diligenter excuffi , pleraque emendans. quæ peccata in eo erant, plurima verò à Ferrario prætermiffà addens, præfertim CX nOV2 Geographia 5 fictamen ut nomini cjus femper parcitum fit, ne quis putaret obtreétare me virtutes hominis qucm plurimi (emper feci - - - Reliquum eft ut per partes nunc explicem quid in hac nova editione praeftitum fit, ne quid confilii & inftituti noftri latere poffit eruditum. Le&orem. Cùm primum animum ad hoc opus appuli, non putabam me tam arduam támque difficilem provinciam fufcepiffe ut poftea deprehendi à me effe fufceptam. Quippe fic perfuafum habebam, eam mihi tantùm curam incumbere ut graviora errata corrigerem atque, * 4 aliquid $p R Æ F A T 1 O. aliquid adderem ex nova Gcographia.. Verùm ubi in altum fubve&us fum , tum demum intellexi quantum onus humeris meis impofitum effet , & cujus momenti effet nova ifthæc editio Lexici Geographici5 in quo, tametfi nihil crratum effet à Scriptore neque à typographis, quamplurima omifIa erant', non folùm fcitu digniffimal , fed ctiam neceffarial. Attamen quando ita voluerat Deus ut in me fufciperem iftud argumentum, revocandus non erat gradus , ncque licebat,, Obfirmato igitur animo aggrcffus editionem , primùm effeci ut permulta ex antiquitate adderentur quæ diligentiam Ferrarii effugerant. Deinde novam Geographiam cum veteri conciliare conatus fum , quantum mihi licuit per tenuitatem ingenii mei , ne quid effet quod à me prætermiffum conqueri meritò poffet Leétor iftarum rerum curio(us, Denique cùm viderem multa loca inacceffa & incognita vetcribus ævo patrum noftrorum & hoc noftro feculo dete&ta fuiffe , tum urbes conditas, fundatas arces, caftra locatal , & permulta alia non prætereunda contigiffe quæ cæteri Geographi vel omiferant vel comperta nonhabuerant', putavi me fa&urum operæ pretium fi Lexicon Geographicum tot acceffionibus locupletarem. In quo magno mihi adjumento fuerunt variae, quas vocant, relationes five hiftoriæ de rebus novi orbis &exterarum atqueà folo Gallico diffitarum regionum. Nam ex his petenda eft vera ac fincera novarum urbium recentifque Geographiæ cognitio. Ne quid verò præterea dceffet huic editioni, id etiam fummacu

ra & diligentia effeci ut omnium Populorum ac Regnorum terminos

conftituerem. Scio plerifque vifum iri inconfultam fuiffe temeritatem meam , qui poft clariffimos fcriptores de Geographia traétarc inftituerim , homo nulla haétenus editione notus, adeóque nonnullis propterea inter tyrones adnumerandus. Ad hæc nihil habeo quod refpondeam nifi quod fuprà admonui , eam fuiffe amicorum meorum de me opinionem ut crediderint me non prorfus imparem cfle huic oneri, atque ob cam caufam à me exegiffe ut novam Lexici Geographici editionem procurarem. Fuit hic metus Strabonis , cùm opus füum geographicum inciperet. Sed is hoc inter alia argumento fe tuetur quòd àovi aliquid afferat prioribus ignotum, quódque eorum aliquot infignes errores oftendat. Res enim geographica novis quotidie acceffionibus augetur 5 ac tametfitantum illi his ultimis feculis accefferit quantum potuifle accedere nunquam veteres credidiffent, nccdum tamen, ut re&è ad Strabonem obfervat vir do&iffimus Ifaacus Cafaubonus , ad perfeétam ejus cognitionem eft perventum, adeóque etiam poft hanc editionem noftram multa fupererunt & emendanda&addenda. Antequam verò finem imponam huic Præfationi , illud quoque admonendos effe putavi Leétores, confultò abftinuiffe me à referendis au&toribus quibus ufus fum in hoc Opere, tum quia inutile videbatur illos

per

per averfionem laudare, ut fecerunt qui ante me hoc Lexicon ediderunt, tum quia hæc fcribendi ratio non admittit longas probationes. Si quid tamen fuit alicujus momenti, quod majorem curam defideraret, cam rationem fecutus fum, ut graviffimorum auétorum teftimonia adducerem ad fententiæ meæ confirmationem. Quòd fi quis poftea nævos & fphalmata reperiat in hoc Opere quæ mihi imputanda cffe arbitretur, ut ingenuè agnofco mihi multa excidere potuiffe, oro obteftörque eum uti ad me, quicquid illud erit deferat. Semper enim me paratum invenict ad emendationem errorum meorum..

val< », Leâor, & hos meos conatu aqui bonique conful. /.

[ocr errors]
« AnteriorContinuar »